<strong>Pregledni naučni rad</strong>
<strong>UDK: 323.25:321.7:3.076:340.114</strong>
<p style="text-align: center;"><strong>Doc.dr. Elvis Fejzić</strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong>GRAĐANSKA NEPOSLUŠNOST U DEMOKRATSKIM</strong>
<strong>DRŽAVAMA: EMANCIPATORSKE INTENCIJE I</strong>
<strong>PRAKTIČNA OGRANIČENJA</strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong>CIVIL DISOBEDIENCE IN DEMOCRATIC COUNTRIES:</strong>
<strong>EMANCIPATORY INTENTIONS AND PRACTICAL LIMITATIONS</strong></p>
&nbsp;

<strong>Sažetak</strong>

Unutar svakog demokratskog sistema postoji antinomijski odnos između građana i vlasti koji je izražen u većoj ili manjoj mjeri, a to zavisi od karaktera i stabilnosti nekog političkog režima. Štaviše, nezadovoljni građani u savremenim državama nerijetko iskazuju nenasilni neposluh prema državnoj vlasti. Građanska neposlušnost je jedan od posebnih oblika civilne građanske participacije u javnim poslovima koja, u pravilu, ima retroaktivni politički karakter jer pretendira da mijenja već usvojenu zakonsku regulativu. Ovaj tip građanskog aktiviteta ima protestni karakter i motiviran je željom građanstva za socijalnim, ekonomskim i političkim promjenama. Po svojoj prirodi građanska neposlušnost ima vaninstitucionalni karakter jer reprezentira i sintetizira zahtjeve građanstva – obično su posljedica nerealiziranih političkih obećanja i manifestnog građanskog nezadovoljstva – koji nastaju u civilno-društvenoj sferi politike. No, praktična primjena ovog instrumenta politike često izaziva kontroverze u savremenim državama zato što njegovi motivi i konsekvence nisu uvijek kompatibilni sa demokratskom vladavinom, zbog čega se može u određenim okolnostima konvertirati u neki oblik političkog nasilja. Drugim riječima, ako političke elite otvoreno ili prikriveno manipuliraju interesima građanstva, onda su zahtjevi civilnog neposluha, u osnovi, distancirani od libertanske politike. Zbog toga je važno istražiti, detektirati i analitički rekonstruirati okolnosti unutar kojih djelatnost građanske neposlušnosti može imati normativnu svrhu i emancipatorske atribucije.

<em><strong>Ključne riječi: </strong></em>građanska neposlušnost, demokratska država, vlast, građanstvo, pravda, vaninstitucionalna politika, političko nasilje, interes.

<strong>Abstract</strong>

Within any democratic system there antinomian relationship between citizens and government, which is expressed in a greater or lesser extent, but it depends on the character and stability of a political regime. Moreover, dissatisfied citizens in contemporary states often expressed non-violent disobedience to the state government. Civil disobedience is one of the special forms of civil citizen participation in public affairs, which, as a rule, has a retroactive political character as it aspires to change the already adopted
legislation. This type of civil protest activity has character and is motivated by the desire of citizens for social, economic and political changes. By its nature, civil disobedience has no institutional character because it represents and synthesizes the requirements of citizenship - are usually the unrealized promises of political and civil discontent manifest - resulting in civil-social sphere policies. However, practical application of this instrument policy of controversy often in modern countries because his motivation and consequences are not always compatible with the democratic rule, which can be in certain circumstances, be converted into some form of political violence. In other words, if the political elite openly or covertly manipulated by the interests of the public, then the requirements of civil disobedience, basically remote from libertanske policy. It is therefore important to investigate, detect and analytically reconstruct the circumstances in which the activity of civil disobedience may have normative purpose and emancipatoryattribution.

<em><strong>Keywords: </strong></em>civil disobedience, democratic state, government, citizenship, justice, noninstitutional
politics, political violence, interest.