UDK 342.24(045)
342.4(045)
ZAŠTITA USTAVA I USTAVNOSTI U FEDERACIJAMA
PROTECTION OF CONSTITUTION AND
CONSTITUTIONALITY IN FEDERATIONS
Enver Išerić
Vlada Federacije Bosne i Hercegovine
Zavod za javnu upravu FBiH
Valtera Perića 15,71 000 Sarajevo
eiseric@live.com
Sažetak
Način i put podjele nadležnosti između federacije i federalnih jedinica predstavlja jedno od najsloženijih pitanja federalne države. U teoriji i praksi postoje dva osnovna metoda, odnosno ustavne tehnike raspodjele nadležnosti između savezne države i federalnih jedinica. Po prvom metodu saveznoj vladi se dodjeljuje određena nadležnost, a za sve ostale funkcije, koje nisu dodjeljene federaciji, se smatra da su u nadležnosti federalnih jedinica. Po drugom metodu ustavne tehnike dodjeljivanja nadležnosti, sve nadležnosti
koje nisu izričito predate federalnim jedinicama pripadaju federaciji, odnosno saveznoj vladi. Bez obzira po kojem metodu je izvršena podjela nadležnosti zakoni koje donosi federacija su viši od zakona federalnih jedinica i savezna vlast nije ograničena kao što na prvi pogled izgleda. Obrađeno je i pitanje sukoba nadležnosti zakona federacije i zakona federalnih jedinica, posebno u situacijama kada se određena pitanja nalaze u mješovitoj nadležnosti federacije i federalnih jedinica kao i metode ustavne revizije federalnih odnosa između federacije i federalnih jedinica. Istaknuta je potreba da sud treba biti neovisan od zakonodavne i izvršne vlasti i sastavljen od istaknutih pravnika visokih moralnih kvaliteta, ali bi također trebali poznavati suštinu federalizma i federalnih odnosa.
Ključne riječi: federacija, savezna vlada, federalne jedinice, dodjela nadležnosti, mješovita nadležnost, konkurentna nadležnost, paralelna nadležnost, rješavanje sukoba nadležnosti, kontrola ustavnosti, metodi ustavne revizije federalnih odnosa, ustavni sud.
Summary
One of the most complex issues of a Federal state is a method and the way of division of authorities between Federation and Federal units. In theory and practice there are two basic methods or constitutional technics of the allocation of authority between Federal units and Federal state. Accoording to the first method, a particular responsibility is assigned to a Federal state, and other functions are considered to be assigned to Federal units. According to the second method of the constitutional technics related to the allocation of authority, all responsabilities specifically not assigned to the Federal units belong to Federation. Regardless of the method mentioned above, the laws adopted by the Federation are superior to those adopted by the Federal units. The issue of conflict of jurisdiction between Federal laws and Federal Units Laws is elaborated, especially in situations considering miscallenous authority between Federation and Federal units as well as methods of constitutional revision of federal relations between Federation and Federal units.
It is prominent that the Court shall be independent of legislative and executive bodies. Furthermore, the Court shall be consisted of prominent high moral quality lawyers who are the experts who should also be quite familiar with the essence of federalism and federal relations.
Keywords: Federation, Federal government, Federal units, Allocation of authority, Miscallenous authority, Competing authority, Parallel authority, the Conflict of authority, the Control of constitutionalism, Methods of constitutional revision of federal relations, Constitutional Court.