Pregledni naučni rad UDK:35.071.3:342.2:342.55(494-43)(497.6)
Dženan Alić

Fakultet za upravu u Sarajevu

Naida Korajlić

Institucija ombudsmena za ljudska prava Bosne i Hercegovine

KOMPARACIJA USTAVNOG SISTEMA BOSNE I HERCEGOVINE I ŠVICARSKE

COMPARATION CONSTITUTION OF BOSNIA AND HERZEGOVINA AND SWIZERLAND

Sažetak

Švicarska je savezna (federacija) koju čini 26 kantona koji su međusobno ravnopravni iako su razlike među njima velike i višestruke. Švicarski kantoni, kao i oni u Federaciji BiH imaju relativno visok stepen autonomije. Historijski gledajući, švicarski kantoni su postojali prije švicarske Konfederacije, dok su oni u Bosni i Hercegovini nastali 1995. godine. Slično Bosni i Hercegovini, Švicarska je podijeljena na tri političke razine: federalnu, kantonalnu i općinsku, pri čemu federalna Vlada regulira vanjskopolitička pitanja, upravlja vojskom i na njoj su pitanja državljanstva i carine, dok su u nadležnosti kantona policija, zdravstvo, srednje i visoko obrazovanje, a predškolsko i osnovno obrazovanje te lokalna infrastruktura i komunalni poslovi su pod ingerencijom općina. Za razliku od kantona u Federaciji BiH, švicarski kantoni se nisu kreirali isključivo na temelju etničkih razlika. Ipak, među švicarskim kantonima postojale su razlike među onim koji su bili katolički i protestanski, iako se oni nisu formirali na temelju tih razlika. Svaki švicarski kanton kao i oni u Federaciji BiH, ima svoju vladu, parlament, sudstvo i policiju, a svaki od njih uživa jednake nadležnosti i autonomiju u internim poslovima, bez obzira na veličinu ili broj stanovnika. Ključne riječi:Bosna i Hercegovina, Švicarska, kantoni, ustavni sistem.

Summary
Federation Switzerland is consisting of 26 cantons that are mutually equitable, although the differences between them are large and multiple. The Swiss cantons, as well as those in the Federation of BiH, have a relatively high degree of autonomy. Historically, the Swiss cantons existed before the Swiss Confederation, while they were established in BiH in 1995. Similarly to Bosnia and Herzegovina, Switzerland is divided into three political levels: federal, cantonal and municipal, with the federal government regulating foreign policy issues, administering the army and citizenship and customs issues, with the police, health, education, and preschool and primary education, as well as local infrastructure and utilities are under the jurisdiction of municipalities. Unlike the cantons in the Federation of BiH, the Swiss cantons were not made exclusively on the basis of ethnic differences. Nevertheless, among the Swiss cantons there were differences between those who were Catholic and Protestant, although they were not formed on the basis of these differences. Each Swiss canton, as well as those in the Federation of BiH, has its own government, parliament, judiciary and police, each enjoying equal competence and autonomy in internal affairs, regardless of size or population.

Key words :Bosnia and Herzegovina, Switzerland, cantons, constitutional system.